ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಒಂದೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ವೇಗ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೇಳಿದಾಗಲೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮರಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ಅಥವಾ ಐವತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಮಯ ನೀಡುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಐಟಿ) ಧಾರವಾಡ ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ₹5 ಕೋಟಿಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಸುಮಾರು 12.28 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಕಲಿಕೆಯ ಮಟ್ಟ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ನಾವು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಭಾಷಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ನೆರವು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಅದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಅದರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರೇ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು, ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯಾಸ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಲಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಟ್ಯೂಷನ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕಾ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಒಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿಗೂ ತನ್ನ ಕಲಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರೆತರೆ, ಅದು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಯಾವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಇದೆ, ಯಾವ ಪಾಠವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬೋಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ, ಯಾವ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಡೇಟಾದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಊಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಡೇಟಾ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ತರಬೇತಿ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು, ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಾರದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅನುಷ್ಠಾನ ಅಗತ್ಯ.

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಕೇವಲ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ತರಗತಿಯನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಬಾರದು, ಬದಲಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಒದಗಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೋಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಕಲಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಭವಿಷ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಐಐಟಿ ಧಾರವಾಡ ಜೊತೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿರುವ ಈ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ನಾವು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಯಂತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ. ₹5 ಕೋಟಿಯ ಈ ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹಣದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವುಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಳಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಾಧನವಾಗಬೇಕು. ಇದೇ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ.